‘Ik gun iedere vrouw een doula bij haar bevalling’

‘Ik gun iedere vrouw een doula bij haar bevalling’

Wil Meijer-Kal is haar hele leven al geïnteresseerd in zwangere vrouwen en baby’s. Als docent lichamelijke opvoeding gaf ze jarenlang zwangerschapsgymnastiek en babymassage. Inmiddels werkt ze al twintig jaar als klassiek homeopaat. Sinds 2015 is zij daarnaast doula en ondersteunt zij vrouwen tijdens de zwangerschap en bevalling op een niet-medische manier.

Door Lilian Peters, klassiek homeopaat en redactielid

Waar komt die grote belangstelling voor zwangerschap en baby’s vandaan?

‘Ik heb het al van jongs af aan. Ik was dertien of veertien toen ik de oppas van de buurt werd. Vanuit die hoek was ik al heel gauw geïnteresseerd in baby’s en zwanger zijn. Hoe is dat, hoe gaat dat? Vanaf het moment dat ik mijn man leerde kennen toen ik zeventien was, wilde ik een kind. Het heeft er gewoon altijd in gezeten. Het is een wonder dat ik pas op mijn vierentwintigste van mijn eerste kind beviel.’

U hebt aan de Academie voor Lichamelijke Opvoeding gestudeerd. Hoe kwam homeopathie op uw pad?

‘Ik heb negen jaar lang drie avonden per week op een matje gezeten en pre- en postnatale gymnastiekles gegeven. Een vriendin van mij was homeopaat. Door haar sprak ik tijdens mijn lessen vaak over homeopathie. Op een gegeven moment vroegen de vrouwen op de matjes: “Kan je vriendin niet een keer in de week hier praktijk komen doen?” Waarom ook eigenlijk niet, dacht ik. Ik besprak het met mijn vriendin en zij heeft jarenlang bij mij thuis homeopathische consulten gedaan. Het begon met één keer in de maand, later werd het één keer per week.

Het waren aanvankelijk voornamelijk de zwangeren, maar later kwamen ook de vaders en andere familieleden naar de consulten. Ik heb toen ervaren wat homeopathie voor die vrouwen, maar ook voor mezelf en vooral voor mijn kinderen, heeft gedaan. Zij heeft mijn kinderen heel goed behandeld. Dit wil ik ook, dacht ik, en ik ben toen met de studie begonnen. Iedere avond als de kinderen naar bed waren zat ik te studeren, zes jaar lang. De homeopathie begon zich steeds meer te ontwikkelen en vanaf 2000 heb ik echt voor de homeopathische praktijk gekozen.’

In 2014-2015 hebt u de opleiding tot doula gedaan. Wat is een doula precies?

doula1.jpg‘Een doula is een wijze, ervaren vrouw die ondersteuning geeft tijdens zwangerschap en bevalling: mentaal, emotioneel en fysiek, maar niet op het medische vlak. Als doula heb je niet de eindverantwoordelijkheid bij de geboorte van een kind. Daarvoor is de verloskundige of de gynaecoloog. Doula komt uit het Grieks en betekent dienende vrouw. Het is de taak van de doula om de vrouw, en ook de man, in hun kracht te zetten. Een bevalling is vaak net een achtbaan. Soms gaat het mooi en rustig, maar meestal niet. We willen het liefst thuis bevallen in ons eigen bed, maar de realiteit is dat een bevalling regelmatig in het ziekenhuis eindigt. De taak van de doula is om de vrouw, en de man, iedere keer weer over de hobbels heen te krijgen, om hen te helpen zich te herpakken en de nieuwe situatie aan te gaan. De begeleiding van de doula start al in de zwangerschap. Daardoor weet je wat de angsten zijn, hoe de bevallende vrouw in elkaar zit en of de man het wel ziet zitten, of dat je kunt verwachten dat hij angstig is en zich terugtrekt. Dat zijn allemaal belangrijke dingen voor een doula om te weten.’

Hoe bent u doula geworden?

‘Ik heb een cliënt die doula is, zij kwam acht jaar geleden met haar zoontje bij mij in de praktijk. Zij wilde graag weten of je met homeopathie iets kunt doen tijdens zwangerschap en bevalling. Natuurlijk, zei ik. Van het een kwam het ander en ik heb toen een workshop gegeven aan doula’s over homeopathie tijdens de bevalling. Ik kreeg vier vrouwen hier in de praktijk, die vonden dat ik ook doula moest worden. Ik wilde het wel, maar in die tijd hadden mijn schoonouders heel veel hulp nodig. Toen de rust terugkeerde kon het en ben ik die opleiding van een jaar gaan doen.’

Waar komt het fenomeen doula vandaan?

‘Een Amerikaanse arts genaamd John Kennel heeft ooit in een Guatemalteeks ziekenhuis onderzoek gedaan naar borstvoeding bij net bevallen vrouwen. Zijn dochter Wendy assisteerde daarbij. Zij gaf een aantal van de betrokken vrouwen niet alleen informatie, maar sprak ze moed in, masseerde ze en week niet van hun zijde tijdens de bevalling. Achteraf bleek dat de bevallingen waar zij bij aanwezig was geweest veel sneller verliepen, zonder complicaties en ingrepen.

Wat was er nu eigenlijk gebeurd? Waarom waren deze vrouwen gemakkelijker en sneller bevallen? De arts startte een tweede onderzoek naar het “Wendy-effect” en kwam tot de conclusie dat steun tijdens een bevalling een zeer positief effect heeft op het verloop ervan. Je zou misschien kunnen denken dat het hier in Nederland niet nodig is, omdat wij de verloskundige hebben. Maar die heeft het tegenwoordig heel druk en holt vaak van de ene bevallende vrouw naar de andere. Ze is nog maar net binnen of het kind komt al. Ik hoor vaak van zwangeren, als ik ze na de bevalling behandel in mijn praktijk, dat ze zich zo alleen hebben gevoeld tijdens het proces: niet begrepen, niet gezien, niet gehoord. Een doula stemt zich helemaal af op de moeder en probeert op haar behoeften te reageren.’

Wat is het effect van de aanwezigheid van een doula tijdens de bevalling?

‘Een doula tracht de natuurlijke oxytocine-flow te bevorderen, het hormoon dat ervoor zorgt dat vrouwen in hun bubbel blijven en dat de baarmoedermond ontsluit. Oxytocine maakt dat natuurlijke endorfine vrijkomt,  die de vrouw helpt de kracht van de weeën te doorstaan, keer op keer. Als doula leg je aan vrouwen uit wat er in hun lijf gebeurt als ze gaan bevallen. Wat zijn die weeën eigenlijk? Wat doen ze, waarom is het zo belangrijk dat je daar als bevallende vrouw in meegaat en je er niet tegen verzet? Ik gun iedere vrouw een doula bij haar bevalling. Onderzoek heeft aangetoond dat bevallingen aanmerkelijk korter duren als er een doula aanwezig is. Onderzoekers vonden een tijdsreductie van 25 procent. Het aantal keizersneden loopt terug met meer dan de helft. Vrouwen hebben minder behoefte aan pijnstillende middelen en er worden minder ruggenprikken aangevraagd. Ook wordt minder gebruik gemaakt van het kunstmatig opwekken of het versnellen van de bevalling. Dat laatste vind ik heel belangrijk.’

Waarom vindt u dat zo belangrijk?

‘Als doula praat je heel nadrukkelijk met je cliënt over het effect van het kunstmatig opwekken van de weeën. Als de bevalling ingeleid wordt met synthetische oxytocine heeft dat direct effect op de natuurlijke aanmaak van endorfine; die neemt namelijk af. De weeën komen sneller op elkaar en de vrouw moet de pijnstillende werking van de lichaamseigen endorfine ontberen, met als gevolg dat vaak kunstmatige pijnstilling nodig is.’

U hebt kleinkinderen. Bent u ook bij de bevallingen van uw dochters geweest?

‘Het probleem van tegelijkertijd doula en moeder zijn, is dat het veel te dichtbij is. Ik heb drie kleinkinderen, maar ik ben niet bij de bevallingen van mijn dochters geweest. En dat vind ik prima. Ik heb een hele goede band met alle twee mijn dochters en heb hun wens gerespecteerd. Ik had de doularol misschien wel op me kunnen nemen, maar vergis je niet in de positie van de bevallende vrouw. Zij komt in haar dochterrol als ik er ben, terwijl ze op het punt staat om moeder te worden. Een bevallende vrouw moet volledig in haar kracht staan en niet in haar kindrol schieten.’

U bent als enige in Nederland zowel homeopaat als doula. Zijn er overeenkomsten tussen homeopaten en doula’s?

‘Ik voel me bevoorrecht dat ik zowel homeopaat als doula ben. Als homeopaat observeer je, wil je weten hoe iets nu echt zit. Goede doula’s doen dat ook, die moeten voelen wat er aan de hand is. Wat moet ik nu wel en niet tegen een vrouw zeggen? Moet ik een beetje afstand nemen of juist bij haar blijven? Ik zeg ook altijd tegen de cursisten op de doula-opleiding waar ik lesgeef, dat ik voel dat homeopaten en doula’s hetzelfde slag mensen zijn.’

Wat heeft het doula-zijn toegevoegd aan uw bestaan?

‘Als je mijn leven bekijkt, maakt het doula-zijn voor mij de cirkel rond. Ik heb zwangerschapsgym gegeven terwijl ik net mijn kinderen had, ik heb babymassage gegeven terwijl ik zelf baby’s had, ik heb op de middelbare school lesgegeven terwijl mijn eigen kinderen pubers waren en nu ben ik oma met zwangere dochters en doula, alsof het zo moet zijn. Sinds ik doula ben, heb ik het gevoel dat ik in een warm bad terecht ben gekomen. Ik denk dat je al doula bent, voordat je ervoor kiest om het te worden.’

www.wilmeijerkal.com

 

Uit: Homeopathie Magazine HM, mei 2017